Escalade - canyoningspecialist

Reisverslag Canyoningexpeditie Brazilië 2009

2 oktober

Na maanden voorbereiden was het eindelijk zover! Op het laatst nog veel stress om alle materialen op tijd binnen te krijgen. Maar het was gelukt. We konden op weg. Op schiphol werden de materialen over de rugzakken verdeeld, zodat niemand last had van overgewicht. Om 16:50u vertrok ons vliegtuig richting Parijs. Vanhieruit vlogen we naar Rio de Janeiro.

3 oktober

We zijn om half vijf s'ochtends plaatselijke tijd in Rio de Janeiro geland. Om bij te komen van de reis en natuurlijk om wat van de stad te zien, is deze dag ingevuld met toeristische hoogtepunten. Na een braziliaans uurtje komt onze chauffeur aan op het vliegveld. We hadden een braziliaanse "gids"  en busje met chauffeur gehuurd om ons zonder al te veel moeite van locatie naar locatie te brengen. Dat bleek een gouden greep, want hierdoor konden wij ons volledig op de expeditie richten. Zij hebben ons ook geholpen met alle permits.

4 oktober

Om 6 uur s'ochtends was iedereen klaarwakker. Dit was de dag dat we richting de jungle gingen! Na het ontbijt startte we aan onze 11 uur durende busrit richting Iporanga. De busrit werd ingevuld met filmdvd's. Tot onze grote verbazing had onze buschauffeur een versie van zwartboek. Zowel in het Braziliaans als in het Nederlands! Het laatste deel van de reis ging over een modderig en hobbelige zandweg. Om elf uur s'avonds bereikten we Poussada Iporanga. Hier verbleven we voor een nachtje. Doorrijden in het donker zou onverantwoordelijk zijn.

5 oktober

Na een heerlijke nacht zaten we om 7 uur s'ochtends aan het ontbijt. Dit werd onze eerste canyoningdag! Nadat alle spullen weer in de bus waren geladen reden we richting Castelo Canyon. Het werd al snel duidelijk waarom wij in het donker niet verder konden rijden. We hebben er regelmatig een hard hoofd ingehad dat de bus de rit zou overleven.

Een normaal wandelpad is niet te vinden de jungle. Gelukkig had iedereen voldoende klimervaring om alle obstakels te trotseren.

Castelo canyon is vier jaar geleden voor het eerst en laatst bezocht door een groep speleologen uit Iporanga zelf. Echter zijn zij min of meer bij toeval op de canyon gestuit en hebben er vrijwel geen materialen achter gelaten. Om nu bij de canyon te komen, waren we afhankelijk van een van deze speleologen. Deze bleek echter op het laatste moment geen zin te hebben en stuurde een vriend van zijn broer. Deze was ook bekend in het gebied. (zeiden ze).

Na een anderhalf uur hobbelen kwamen we aan bij een parkwachterpost. Castelo canyon ligt in een beschermd natuurpark wat alleen toegankelijk is met een permit. Hier hebben we onze bus achtergelaten en gingen we te voet de jungle in. Onze locale gids ging vol enthousiasme aan de slag om een pad te banen door de zeer dichte begroeiing. Het was onze eerste ervaring met dicht regenwoud en vooral met de fauna die hierin leeft. En dan praten we niet over apen, alligators of ander groot wild. Nee, de kleine fauna heeft de meeste indruk gemaakt. Slangen, spinnen en vooral mieren. Duizende bijtende, mieren. Ze maakte onze tocht tot een kleine hel. Na vier uur zwoegen door het dichte woud. Soms steil bergopwaarts, bleek onze gids de weg kwijt te zijn.  Kaarten zijn er niet en ook onze gps liet het afweten onder het dichte bladerdek. Na een uur oriënteren hadden we een klein ideetje van waar wij waren.  Na nog twee uur zwoegen bereikten we het begin van de canyon. Inmiddels was het 16:00u. Een uur later zou het donker zijn. Castello canyon start in een grot. De canyon zelf bleek mooi, maar niet bijzonder. Om 21:00u bereikten we de hoofdrivier. Deze hadden we de heenweg doorstoken. We hadden met een steenmannetje het al eerder gemaakte pad (van de heenweg) gemarkeerd. Hierdoor konden we later relatief makkelijk de terugweg vinden.  De canyon was mooi, maar niet spectaculair. De vele bomen langs de rand van de canyon voldeden als anker. Wel bleken er een groep vogels onze nachtelijke tocht minder te waarderen en deze vielen ons dan ook een voor een aan.  Gelukkig konden wij ze al snel achter ons laten en de rust keerden weer terug. De steenmannetje bewezen hun dienst. Zonder deze bouwsels hadden we de uitgang waarschijnlijk misgelopen in het  donker. Om tien uur s'avonds waren we weer terug bij ons busje. Nog twee uur hobbelen over de weg om bij onze verblijf voor de komende dagen aan te komen. Poussade de Tatu. Een ecologisch pensionnetje midden in de jungle.

6 oktober

Om een beetje bij te komen van de eerste dag en om de canyon van de volgende dag voor te bereiden, was er op deze dag niets gepland. De ochtend werd voornamelijk doorgebracht in een van de hangmatten.  Natuurlijk moesten de materialen nog schoongemaakt worden van de vorige dag en ook dat vergde veel tijd, aangezien de voorzieningen hiervoor minimaal waren. Na een uitgebreide warme lunch (met natuurlijk rijst en bonen het nationale menu van brazilie) vertrokken we richting het natuurpark Petar. Hier lag onze uitdaging van de volgende  dag. Vanboven af de berg konden we niet de canyon zelf inkijken, maar wel de loop van de rivier bepalen. Evenals bijkomende rivieren. We hadden een topografische kaart uit 1975. Deze was niet heel erg betrouwbaar, maar gaf een redelijk inzicht in de te verwachtte aantal watervallen. De instap was eenvoudig, doordat de canyon begon met een 60 meter hoge waterval, die als toeristische attractie diende. Hierdoor was er een goed aangelegd pad met bruggetjes en trappetjes. De waterval beloofde veel. Nadat we de canyon bestudeerd hadden, werd er voorgesteld om even wat te gaan drinken in de grote stad. De chauffeur van ons busje schatte een half uur rijden in. Klonk prima. Alleen blijkt een braziliaans halfuurtje ook anderhalf uur te kunnen betekenen. En een grote stad, kan zo een dorp met vijf huizen en een supermarktje met kroeg te kunnen zijn. Kortom, in de dag was zo om.

7 oktober

Om acht uur zat iedereen bepakt in het busje klaar. Bethary canyon stond op het menu! De weersvoorspellingen voor deze dag waren slecht. Waarop besloten werd alleen de eerste waterval te doen en een klein stukje van de canyon alvast te verkennen. De waterval van 60 meter bleek voornamelijk uit water met lucht te bestaan, waardoor het vrij eenvoudig was af te dalen.

De verkenning van de rest bleek relatief eenvoudig. Het water was tot aan de laatste abseil geen probleem. De zeer gladde rotsen  en de vele begroeiing zorgde wel voor de nodige obstakels. Echter ging de canyon sneller dan verwacht. Een locale gids had voorspeld dat de canyon meer dan 7 uur ging duren, iets wat te lang was i.v.m. het opkomende slechte weer. De verwachtte regen bleef uit, dus werd besloten om de canyon af te maken. Voor dat we het wisten waren wij bij de laatste waterval. Deze bleek behoorlijk heftig. Het was ondertussen toch gaan regenen en door de bijkomende rivieren was de waterdruk zeer hoog. Het kostte dan ook veel tijd om de haken goed aan te brengen en met zijn allen af te dalen. Bij het eindpunt werden we bespied door apen. Die zich slingerend door de bomen uit de voeten maakten.  Dit bleek een uniek moment. De eigenaar van poussada de Tatu die al twintig jaar in dit gebied rondstruinde, had ze nog nooit gezien. Door het vele voedsel in de bossen  en de kans om gejaagd te worden is het voor de apen niet interessant om in de buurt van mensen te komen. Ze vermijden dan ook elk menselijk contact.

8 oktober

Waarom regenwoud, regenwoud heet, kwamen we deze dag achter. Dikke buien volgde elkaar op. We wachtten al dagen op deze regen, die Sao Paulo en Rio de Janeiro volledig blank hadden gezet. Maar nu het zover was, was het toch balen. Ons programma moest dan ook aangepast worden. Geen canyons voor deze dag. Dat betekende wat belwerk om alle permits van datum te veranderen. Burocratie zou zo in Brazilie kunnen zijn uitgevonden. Om de tijd wat te doden, besloten we te gaan aquaraiden. Op grote binnenbanden van vrachtwagens, de rivier afdrijven. Dat bleek een hilarische activiteit, die veel evenwichtskunst vereisde. Vooral kleine watervallen van anderhalf meter bleken pittige obstakes te vormen. S'avonds reden we naar het volgende dorp. Itioca. Dit werd nog een spannende rit, omdat we al gehoord hadden dat een groot gedeelte van de weg was weggespoeld en ook de pond die ons naar de andere kant van de rivier moest brengen was weggedreven. Zolang de regen aanhield werd niets hersteld. Afgezien van zwaar gehobbel en enige vorm van wagenziekten hebben we de rit goed overleefd. Hulde aan de chauffeur die in het donker, toch over de glibberige modderwegen durfde te rijden.

9 oktober

Het weer werd niet veel beter. Dus weer een dag zonder canyons. Als alternatief duiken we de Porco grot in. Een diepe, smalle grot niet ver buiten Itioca. Deze grot is bekend bij speleo-end Brazilie en dus behaakt. (zij het wel op zijn braziliaans). We maakten daalde140 meter af, doormiddel van enkele kleine rappels en een paar lange. De luchtige standplaatsen in combinatie met de donkerheid, maakten het voor de meeste behoorlijk spannend. De terugweg was vooral inspannend. Weer 140meter omhoog klauteren via het touw!  Dat was voor de meesten een nieuwe ervaring en daardoor waren de armen redelijk snel verzuurd. Maar iedereen heeft het gered en kwam uitgeput, maar trots de grot uit. De nieuwe poussade lag midden in het dorp. En dat hebben we geweten. Tijdens het diner kwamen er twee locale muzikanten naar de poussada, die vroegen of ze voor ons mochten optreden. Nee, niet voor geld, maar voor de eer. Ze hadden nog nooit buitenlanders in het dorp gehad. En zeker geen blanken zoals wij. Tja in de buurt woonden een van oorsprong (vorige generatie) italiaan, maar die was wel hier geboren. Dus geen buitenlander. (maakten overigens hele smerige wijn) Dus ons diner werd opgeluisterd door twee vrijwel tandloze brazilianen. S'avonds werd er speciaal voor ons een dansopvoering gehouden. Meisjes in klederdracht die het dichts bij duitse jodelmeisjes kwam. Ook de dans kwam ons bekend voor. Een grote paal met linten die al dansend werd ingevlochten. Volgens de  trotse dorpelingen, typisch voor deze streek. (Toch stiekem meer buitenlanders gezien?) We werden groot nieuws in het dorp. Steevast waar wij waren, liep het dorp uit.

10 oktober

Na een ontbijt met ongesuikerde koffie (echt, brazilianen stoppen echt overal suiker in!) zijn we op weg gegaan naar Serra Grande canyon. De instap was een eitje. Vanaf de weg, een stukje door de jungle om de rivier te bereiken. Dat was een pluspunt. En tegelijkertijd ongelofelijk dat niemand dit dalletje was ingestapt. De canyon had enkele leuke drop-offs en een werkelijk een juweel van een waterval. De canyon behuisde vele prachtige vlinders en bloemen. De uitloop van de canyon was bekend. Vanaf de weg konden wij het einde van de canyon overzien en zo ook de uitstap makkelijk bepalen. Het busje was in staat geweest om helemaal via een zandpad naar beneden te rijden, dus werd de uitloop een eitje. De Serra de Grande was een leuke korte canyon. Overzichtelijk, niet echt uitdagend. Maar het idee dat niemand dit stukje aarde bezocht had, maakte het wel extra leuk.

Bij terugkomst in de poussade werden Roos en Kathinka gelijk gestrikt voor een radio-interview. Dit interview werd gelijk gebruikt voor de locale krant. Dus was een foto-sessie natuurlijk noodzakelijk. S'avonds was het majoca-feest. Een feest ter ere van een wortel, wat smaakt als aardappel. Wij twijfelde of we wel gingen. Maar al gauw kwamen we erachter dat de radiointerviewer verteld had op de radio dat wij kwamen. We moesten dus wel. Je kan ze natuurlijk niet teleurstellen! Het feest bestond uit een optreden van voor ons bekende de twee tandloze muziekanten en een jong stel. Verder was het grootste doel van het feest net als bij ons zuipen. We mochten niet lopend naar het feest, maar werden weer met ons busje tot voor het feest afgezet. 3 meter verderop werd het busje geparkeerd, maar ja, dat is geen vipentree. Dus recht voor het feest uitstappen! De radio oproep had gewerkt. Half Brazilie kwam naar het feest. Niet altijd om mee te feesten, maar wel om die rare Nederlanders te zien.

11oktober

Na een chaotisch ontbijt zijn we naar de canyon Tres Mininas gereden. Het grappige is dat ze alles een naam geven, maar er geen idee in hebben wat daarbinnen in dat oerwoud zich herbergt. De canyon is dan ook bijna niet te zien vanuit de lucht. Over ongeëploreerde canyon is dan ook vrijwel niets bekend. Ooit is er iemand naar het einde van de canyon gelopen, maar besloot dat het onmogelijk was om dichterbij te komen. De instap was pittig. We moesten weer flink met de kapmes te keer gaan om bij het begin van de canyon te komen. Soms liepen we door metershoog gras, wat behoorlijk eng is. Je weet nooit wat erdoorheen glibbert. Toen we eindelijk het water bereikt hadden, moesten we nog een groot stukken bush- bush doorkruisen. De rivier was het eerste gedeelte volledig dichtgegroeid. Daar waar de steile canyon begon, werd de begroeiing minder en beter doorgaanbaar.

De eerste abseil was het gelijk raak. Haakgat boren. Er was geen fatsoenlijke boom in de buurt om over af te dalen. De tweede abseil kon wel weer over een boom. Dat scheelt een hoop tijd. De watervallen waren prachtig. 

De natuur overweldigend. Midden in de canyon hadden we een ontmoeting met een 1,5 meter lange slang. Even schrikken, maar ook weer bijzonder. We hebben wat moeten inproviseren, maar alle afdalingen verliepen goed. Compleet euforisch bereiken we dan ook weer het einde van de canyon. De rivierbedding wordt horizontaler, de begroeiing dichter. Dus kappen, klauteren en vooral vaak blijven hangen in de lianen. Tarzan had zich hier zeker thuisgevoelt. Wij iets minder. We zijn doodmoe en dan zijn al die lianen geen feestje meer. Als dan ook nog eens de muggen wakker worden hebben we het even gehad. De busrit terug naar het dorpje lijkt dan ook eindeloos. Gelukkig had de poussada eigenaar een goed idee. Een flinke braziliaanse BBQ met veel caparinha! Kijk hij weet wat een mens nodig heeft! Die avond hebben we dan ook regelmatig op de prachtige canyon geproost!

12 oktober

De regen viel weer met bakken uit de hemel.  Het onweerde en het zag er naar uit dat het voorlopig niet op zou houden. Dus viel weer een dag in duigen. Het enige voordeel die wij konden ontdekken is dat wij bij konden komen van ons feestje van de dag ervoor. De BBQ was een beetje uit de hand gelopen. Zeker toen de poussada eigenaar ontdekte dat wij zijn caparinha erg waardeerde. Toen ook onze beleefdheid zich omzette naar feestelijke uitbundigheid werden de brazilianen steeds enthousiaster.

In de middag ging de zon toch nog schijnen. Na enig overleg gingen we paardrijden en aquaraiden. De paardrijtocht was uitdagend door de paarden, maar de route was saai. Voornamelijk over de weg, naar het startpunt van de aquaraid. Waarom toch uitdagend? De paarden bleken elkaar niet te kennen, ze vertelde ons dat het zou kunnen,dat ze gingen vechten om de rangorde. (heerlijk idee als beginneling) Daarnaast was er geen begeleiding. Dit resulteerde dat Han zijn paard besloot een eigen route te gaan lopen en het paard van Roel vooral heel erg ver vooraan wilde galopperen. Wij hadden allemaal maar één of twee ervaringen op een paard. Gelukkig verliep alles goed en hadden wij een hoop lol. Het aquaraid was een tegenvaller. Het was letterlijk afdrijven zonder enige stroomversnelling. Maar ach, het houd een mens bezig.

13 oktober

De wekker ging deze dag vroeg. Om zes uur in de ochtend stond het ontbijt klaar. Na een lange rit terug naar Iporanga, kropen we allemaal gelijk ons bedje in om nog even uit te rusten voordat de volgende activiteit op het programma begon. Er was een grot in het natuurpark Petar, waar we twee dagen ervoor toestemming voor gekregen hadden om deze opnieuw te openen. Er was vier jaar daarvoor ook een groep speologen doorheen geweest, maar de behaking was verdwenen. We mochten erin, onder de voorwaarde dat we er een topo van maakten. De grot was voor ons interessant omdat het meer een overdekte canyon was. De rivier liep dwars door deze grot heen.

De instap naar de ingang van de grot was pittig. Steil omhoog dwars door de jungle. Een beekbedding bleek het meest eenvoudige pad te zijn. Relatief dan, want de gladde rotsen maakten het lastig om naar boven te klauteren. De ingang van de grot was erg klein. Zonder een lokale parkgids hadden we de ingang nooit gevonden. Na een kleine gang begonnen de grote zalen. Afdalingen door watervallen van 30 meter en meer. Het laatste gedeelte van de grot was vooral klauteren door de rivierbedding heen. Het plafond was zeer laag, waardoor wij regelmatig tijgerend ons verplaatsten. De groep van vier jaar geleden had er tien uur over gedaan om de gehele grot door te komen. Met dit in ons achterhoofd maakten we flink vaart. Het bouwen van de standplaatsten kosten veel tijd. Ondanks dat waren we er in vijf en een half uur uit. Nadat we ons hadden afgemeld bij de parkwacht, liepen we terug naar de Poussada van Iporanga. Ook hier was de verassing groot. Ze hadden totaal niet op ons gerekend voor de nacht. Gelukkig was de kok creatief, zodat we onze hongerige magen toch nog konden stillen met bonen en rijst.

14 oktober

Na een heerlijke lange nacht zijn we doorgereden naar Eldorado. Eldorado is een redelijke grote stad. Echter bleek dit niet onze eindbestemming. We verbleven die dag en nacht in een ecologisch bungalow park. Het meest luxe verblijf tot nu toe. De middag bstond voornamelijk uit luieren, poolen en kaarten. Bij het bungalowpark stonden eeuwenoude bomen en boven het park zweefde een grote groep gieren. We voelde ons gelijk geen expeditie-leden meer, maar rijke stinkerds op vakantie. (En dat zijn we natuurlijk in de ogen van de jungle-brazilianen ook).

15 oktober

Na weer een heerlijk braziliaans fruitontbijt zijn we op weg gegaan naar de laatste canyon van deze expeditie. Canyon Ostras. Een groep brazilianen was ooit aan deze canyon begonnen, maar moesten afhaken i.v.m. het slechte weer. De behaking was dan ook zeer beperkt.

In eerste instantie leek de instap eenvoudig. De laatste waterval van deze canyon is een lokale toeristische trekpleister. Tot hier was dan ook het pad afgezet met leuningen, trappetjes en redelijke brede paden. Echter moesten wij naar het begin van de canyon. En daarheen liep geen pad. Dus rechtomhoog langs de rotswand. Klauterend over bomen, hangend in de lianen en kruipend tussen de stekelplanten klommen we omhoog. Na een uur nonstop klimmen bereikten we de ingang van de canyon. Iedereen zat ondertussen weer onder de stekels, mierenbeten en schrammen van scherpe bladeren. Goed, spectaculaire beklimming overleefd. Nu de canyon nog! De waterstand was hoog door de regenval van de afgelopen dagen. De afdalingen door de watervallen waren dan ook erg spannend. De waterdruk was hoog en iedereen werd dan ook letterlijk door de kloof heen gespoeld. De finale afdaling was weer een juweel van 50 meter hoog. De waterdruk was zo hoog dat er een continu durende windvlaag ontstond. Dus als het water je niet omverwierp, dan deed deze wind het wel.  De terugtocht was eenvoudig. Het mooie toeristische pad.

Na een douche en diner was het tijd om afscheid te nemen van de jungle. Die avond reden we weer terug naar Rio de Janeiro. Een tocht van 11 uur. De nodige dvd's zijn dan ook weer versleten.

16 oktober

Na nog een dagje toeristje spelen in Rio de Janeiro, was het weer tijd voor de terugvlucht naar NL. Het einde van een mooie expeditie naar een schitterend stukje Brazilie. Onze doelstellingen zijn geslaagd.

Nu is het weer tijd om naar 2010 uit te kijken! Waar gaan we dan heen? Houd onze website in de gaten!